THE GREAT BEAUTY (Η ΤΕΛΕΙΑ ΟΜΟΡΦΙΑ)

Sorrentino's The Great Beauty (La Grande Bellezza)

 aka: LA GRANDE BELLEZZA

του Paolo Sorrentino (2013)
Drama | Comedy
Italy France

 

Sorrentino's The Great Beauty (poster)Ο Jep Gambardella, συγγραφέας, δημοσιογράφος κι αμετανόητος γόης, νιώθει πλέον τα 65 χρόνια ζωής του να τον βαραίνουν κι αρχίζει το ταξίδι της προσωπικής του αναζήτησης της Τέλειας Ομορφιάς πίσω από τα πάρτι και την ξέφρενη ζωή της Ρώμης.

Αν περιμένετε ένα ήσυχο, ποιητικό ταξίδι συμφιλίωσης με τα έσω και τα θεία, μάλλον καλό θα ήταν να ανακαθίσετε και να αναθεωρήσετε. Ο Paolo Sorrentino (This Must Be The Place, Il Divo), ένας εκ των πιο στιλιστικών Ιταλών σκηνοθετών της τελευταίας γενιάς, εκμεταλλεύεται τα δέκα εκατομμύρια ευρώ που του εμπιστεύθηκε η ιταλο-γαλλική παραγωγή και κάνει κυριολεκτικά παπάδες. Έτοιμο να σαρώσει τα βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κιν/φου, φρέσκο από την υποψηφιότητά του για το Χρυσό Φοίνικα των Καννών και ολοταχώς οδεύον προς τα Όσκαρ ως η επίσημη ετήσια υποβολή της Ιταλίας, η «Τέλεια Ομορφιά» κοιτάει στα μάτια το Dolce Vita του Fellini, προσφέροντας μια μεταμοντέρνα οπτική στην κρυφή ζωή της Ρώμης.

Υπόθεση και πρόφαση ότι ακολουθούμε τις συνειδητοποιήσεις και το προσωπικό ταξίδι του Jep – Toni Servillo, στην τέταρτη φορά που συνεργάζεται με τον Sorrentino μετά τα Il Divo, The Consequences of Love και One Man Up – αλλά όλες οι αναπόφευκτες αναφορές στους μεγάλους Ιταλούς σκηνοθέτες του παρελθόντος κάνουν τον Jep απλά έναν παρατηρητή, μέσα από τη σκοπιά του οποίου θα δούμε κι εμείς κάτι μεγαλύτερο. Όμως μη γελιέστε, η ταινία δεν τον παραγκωνίζει, απεναντίας. Το σενάριο των Sorrentino και Umberto Contarello πλάθει έναν περίπλοκο, κυνικό και σχεδόν μη αρεστό κεντρικό χαρακτήρα που δεν πολεμάει ακριβώς το σύστημα, όταν κι ο ίδιος όντας κομμάτι του καλά καλά δεν έχει βρει τι είναι αυτό που αξίζει να κυνηγήσει, αλλά το αποδέχεται με πολλές φορές τέτοια ευθύτητα που μπορεί «να χαλάσει και το πάρτι». Για την ακρίβεια το να έχει αυτή τη δύναμη, να χαλάσει για το καπρίτσιο του δηλαδή την πισίνα της καλοπέρασης της υψηλής κοινωνίας που είναι κι αυτός μέρος, είναι και αυτό που του φέρνει το χαιρέκακο χαμόγελο στο πρόσωπο, και η ωμότητά του χρησιμεύει κι ως γέφυρα κατανόησης για το θεατή όσον αφορά την σχεδόν σουρεαλιστική ζωή της ρωμαϊκής μπουρζουαζί.

Sorrentino's The Great Beauty (La Grande Bellezza)

Το δυνατότερο όπλο για την ενίσχυση της αίσθησης αυτού του σουρεαλισμού είναι το εικαστικό κομμάτι. Τι πιο κατάλληλο για να μπούμε κατευθείαν στο ψητό από το πάρτι γενεθλίων του Jep, υπό τη διαφημιστική ταμπέλα του “Martini”, με το οποίο ξεκινάει η ταινία. Από το πρώτο λεπτό ο Sorrentino βομβαρδίζει με γρήγορες εικόνες, περίεργες λήψεις αλά Jeneut, έντονα χρώματα, εξαιρετική κίνηση της κάμερας που εντείνει την άποψη του μεγαλείου της Ρώμης, αλλά και της ιστορίας μας, με ένα τρομερά εμπνευσμένο μοντάζ που κόβει και ράβει ασυμβίβαστα τα πάντα, πηγαίνοντάς σε από το ιερό στο βέβηλο κι από την όμορφη φωτογραφία στην ξέφρενη υπερβολή. Κατά πόδας ακολουθεί κι η μουσική που επέλεξε ο Sorrentino για να δείξει αυτή την αντίθεση που γεμίζει τα σώψυχα της Ρώμης, αφού ακούμε από Arvo Part, Henryck Gorecki και John Tavener μέχρι italodisco και house στην πλήρη ένταση κι έκτασή τους προς τέρψη των αυτιών μας!

Εικόνες που ομολογουμένως σε προσκαλούν να συμμετέχεις, να διασκεδάσεις κι εσύ μαζί τους και ταυτόχρονα προκαλούν την αηδία και απέχθεια προς αυτό που βλέπεις, αυτό που μισείς να λατρεύεις και λατρεύεις να μισείς. Άλλωστε μέσα στον υπέρλαμπρο πολιτισμό της, αυτό δεν κατείχε πάντα η Ρώμη; – διόλου τυχαίο ότι το διαμέρισμα του Jep κοιτάει το Κολοσσαίο. Μια αστική ρωμαϊκή τάξη ψευτοεπιτυχημένων νεόπλουτων που επινοεί τις πιο ανούσιες μορφές διασκέδασης για να βρει νόημα στην ύπαρξή της, που ονομάζει τέχνη το δηθενισμό του κάτι διαφορετικού, που έχει κάνει τις κοσμικές στήλες επιστήμη, και ο Jep ο βασιλιάς μέσα της. Πίσω από το κυνικό του χαμόγελο και την ανάλαφρη έως σνομπιστική συγκατάβασή του, εκεί βρίσκεται για να μας προσγειώσει όταν χρειαστεί. Όχι με κατάθλιψη όπως ίσως θα ήταν η εύκολη λύση, αλλά με έναν ‘βασιλικό’ προβληματισμό, μια (καθ)οδήγηση του θεατή και των ‘ακολούθων’ του.

Sorrentino's The Great Beauty (La Grande Bellezza)

Το χιούμορ στην Τέλεια Ομορφιά ρέει άφθονο κι επιθετικό, και συνωμοτεί με τον Jep για την αποκαθήλωση καθετί επιτηδευμένου, ιερού ή φαινομενικά ανώτερου. Από την απογύμνωση μιας δήθεν καλλιτέχνιδας που με θεατρικό, αν μη τι άλλο, τρόπο χτυπάει το κεφάλι της σε κολώνες (πες μου τι εννοείς «δονήσεις»), το ξεμπρόστιασμα της φίλης του Στεφανίας – που υποδύεται η πανέμορφη Galatea Ranzi – για την «υπέρλαμπρη» συγγραφική της καριέρα που χρηματοδοτήθηκε από πολιτικό κόμμα, την πληρωμή ευγενών προς… ενοικίαση, ως τη συμμετοχή καλογριών και μελλοντικών… Πάπων στις ακολασίες της μυστικής νυχτερινής ζωής της ιταλικής πρωτεύουσας, κλείνοντας το μάτι «ερμητικά» στον Kubrick. Κι ότι δεν κάνει με ευγενή τρόπο και λεπτότητα ο Jep, το επιδεικνύει άφοβα και χυδαία ο Sorrentino. Άφθονο γυμνό, δικαιολογημένο σε αυτή την περίπτωση, καλλιτεχνικά και σεναριακά, και γλώσσα που τσακίζει (το «μου ‘χεις σπάσει τον π…ο» πρέπει να ακούγεται τουλάχιστον τέσσερις φορές), ο σκηνοθέτης αποδομεί θρησκείες, τάξεις και κοσμικές αλήθειες μέσα σε ένα δίωρο, ταξιδεύοντας μας σε μία κατά πολλούς εξωγήινη διάσταση, αλλά διόλου μακριά από την πραγματικότητά μας.

Όσον αφορά τον Jep; Ναι, είναι η ιστορία του. Ένας πετυχημένος δημοσιογράφος, με ένα και μοναδικό best-seller που πρέπει να το ‘χε γράψει κάπου μετά τον πρώτο και μοναδικό του, πραγματικό, έρωτα. Εκείνη τον άφησε, παντρεύτηκε άλλον και πέθανε, και όταν αυτός έμαθε τα άσχημα νέα ήταν ίσως η κλωτσιά που χρειαζόταν, έστω και τόσο αργά, για να φιλοσοφήσει τις αλήθειες που τόσο καιρό γνώριζε για τη ζωή που έκανε. Διότι μετά από κείνη επέλεξε, τότε πίσω στο χρόνο, να κυνηγήσει την Τέλεια Ομορφιά, κάτι που ποτέ φυσικά δε βρήκε. Τώρα η ανάμνηση της πρώτης του αγάπης τον κυριεύει, εκείνο το συναίσθημα, το πρώτο φιλί. Όμως είναι αρκετά κύριος για να λυγίσει, κι ακόμα και στις πιο εκφραστικές του σκηνές, ο Sorrentino αποφεύγει τη δραματουργία προς το θεατή ακόμα κι αν ήθελα (που ήθελα) να το κάνει, θαρρείς και αντιμετωπίζει και τον πρωταγωνιστή του με την ίδια γραφικότητα και ελαφρότητα που διακωμωδεί την Ρώμη.

Sorrentino's The Great Beauty (La Grande Bellezza)

Την ταινία έχει κυριεύσει πια η αφθονία, η απληστία της πόλης και είναι πολύ αργά πια για να συγκινήσει με μετάνοιες και στεναχώριες. Οι χαρακτήρες χάνονται στη βουή, οι ιστορίες τους κόβονται απότομα, κι αυτό δε μας πειράζει. Η «διαφορετική» Ραμόνα (Sabrina Ferilli), η εργένισσα στριπτιτζού που του κέντρισε το ενδιαφέρον, χάνεται, σα να ξεγράφεται από το σενάριο, όπως χάνεται κι ο μοναδικός του ίσως φίλος που μοιράζεται τις σκέψεις του, ο Ρομάνο (Carlo Verdone), που του δείχνει το δρόμο της απόδρασης. Όλοι ξεθωριάζουν παρά την εντυπωσιακή τους είσοδο, και απομένει μονάχα ο Jep και η Ρώμη, μία σχέση που δύσκολα θα διαλυθεί, καθώς κι ο ίδιος εδώ και σαράντα χρόνια δεν έχει ταξιδέψει μακριά της, ακόμα κι αν τώρα «ταξιδεύει» προς τη δική του Ομορφιά.

Ο Toni Servillo παραμένει αινιγματικός καθ’ όλη τη διάρκεια, βγάζοντας πότε μια αριστοκρατική αρχοντιά, και πότε μια αδυναμία-αρρώστια εθισμού του φαντασμένου κοινωνικού του κύκλου, που ξέρεις ότι έτσι και βρισκόταν σε οποιοδήποτε άλλο περιβάλλον μακριά από τα μέρη του θα ήταν ένα τίποτα – εκείνος κι οποιοσδήποτε άλλος που κοιτάμε ευλαβικά, από την τελευταία ξιπασμένη ντίβα ως τον Προυστ και τον Πάπα της Ρώμης. Προς το τέλος, όταν ο Jep έχει πια συναντήσει ένα ιερό πρόσωπο-σύμβολο που δεν μπορεί να κοροϊδέψει, επιλέγει την κατάλληλη στιγμή για να στηρίξει την αποκάλυψη, ίσως όχι της Τέλειας Ομορφιάς, αλλά της Μεγάλης Αλήθειας (που καταστρέφεται από το trailer): τη μάσκα του ανθρώπου, την φυσική του τάση να καλύψει τις αδυναμίες, τους φόβους, τα αισθήματα με όλο αυτό που βλέπουμε. Με τα λόγια του. Με την αυτοπροβολή του. Με τη δημιουργία μιας ψευδούς εικόνας μέχρι που αυτό πια γίνεται συνήθειά του, γίνεται η ζωή του.

Sorrentino's The Great Beauty (La Grande Bellezza)

Σαν ένα ιταλικό gangnam style, λίγο μακρύτερα από το τι μας ομορφαίνει και πιο κοντά στο τι μας ασχημαίνει, το La Grande Bellezza του Sorrentino, ως το πιο δημιουργικό του έργο, προστατεύεται από το σατιρικό του πέπλο και τη σουρεαλιστική του οπτική, αναφωνώντας “no hay banda” σαν από David Lynch. Είναι όλα ένα κόλπο!

Rating: 7,8/10

 

Το “The Great Beauty” (Η Τέλεια Ομορφιά) του Paolo Sorrentino προβάλλεται στους κινηματογράφους από 28 Νοεμβρίου.

as published @ ireporterworld.com
Advertisements

One thought on “THE GREAT BEAUTY (Η ΤΕΛΕΙΑ ΟΜΟΡΦΙΑ)

  1. Pingback: Αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους (27/10/16) | Punk's Repository

Share A Thought

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s