EMPEROR (Ο ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ)

emperor-2

του Peter Webber (2012)
Crime | Drama | War
USA Japan

 

Webber's EMPEROR (2012)Τον Σεπτέμβριο του 1945 η Ιαπωνία βρισκόταν γονατισμένη, χτυπημένη, αιμόφυρτη κι εντέλει παραδομένη στην κατοχή των Αμερικανών. Ο Στρατηγός και Ανώτατος Διοικητής MacArthur αναλαμβάνει να την ξαναχτίσει. Όμως στο μεταξύ η Ουάσινγκτον του δίνει δέκα μέρες για να βγάλει ένα σημαντικό πόρισμα: αν ο ηγέτης κι αυτοκράτορας της Ιαπωνίας Hirohito είναι ένοχος για εγκλήματα πολέμου και θα δικαστεί γι’ αυτά ικανοποιώντας το λαϊκό αίσθημα οργής της Δύσης ή αν θα του δοθεί χάρη…

Ο Βρετανός Peter Webber επιστρέφει στη σκηνοθετική καρέκλα πέντε χρόνια μετά το αρκετά ‘ιδιαίτερο’ και παραγνωρισμένο Hannibal Rising σε μία συμπαραγωγή Αμερικής-Ιαπωνίας, βασισμένη στο βιβλίο Η Σωτηρία της Μεγαλειότητάς Του (His Majesty’s Salvation) του Ιάπωνα Shiro Okamoto. Μήπως ο τίτλος μας προϊδέασε ήδη; Για να δούμε… Από τη δυτική πλευρά οι παραγωγοί Russ Krasnoff και Gary Foster έχουν στο βιογραφικό τους το The Soloist, αλλά και ταινίες υπερ-ηρώων όπως τα Daredevil, Elektra και Ghost Rider (ψυχραιμία…), ενώ η Γιαπωνέζα Yoko Narahashi βρισκόταν στην παραγωγή του The Last Samurai (διόλου τυχαίο). Μόνο ο Clint Eastwood λείπει.

Το εικονικό ιστορικό πρόσωπο του MacArthur το έχουν υποδυθεί στο παρελθόν βαριά ονόματα, όπως ο Gregory Peck, ο Charlton Heston, ο Laurence Olivier και ο Henry Fonda, και τη δύσκολη δουλειά εδώ αναλαμβάνει ο Tommy Lee Jones που σίγουρα έχει τα φόντα για ακόμα μια μνημειώδη ερμηνεία. Ο πρωταγωνιστής όμως που ακολουθεί η ιστορία δεν είναι αυτός, αλλά ο Στρατηγός Fellers που αναλαμβάνει τελικά την αποστολή της διερεύνησης της συμμετοχής του Αυτοκράτορα κατ’ εντολή του MacArthur. Έτσι, όσοι έχετε σύνδρομο στέρησης του Jack του Lost θα τον φάτε στη μάπα για πάνω από μιάμιση ώρα, ενώ όσοι ζούσατε κάτω από βράχο την τελευταία δεκαετία και οι μόνοι Jack που έρχονται στο μυαλό είναι ο Jack Daniels και ο Jack Sparrow, να πούμε ότι ο Matthew Fox κάνει ακόμα μια προσπάθεια να αποκολληθεί από την τηλεόραση, μετά τα κινηματογραφικά Vantage Point και World War Z, έστω και στα 47 του (και του φαίνεται…).

Από πού να πρωτοπιάσεις λοιπόν αυτή την προσπάθεια εξιστόρησης της τύχης του Αυτοκράτορα, αλλά και στην τελική ενός ολόκληρου έθνους; Κανείς δεν ξέρει πώς θα ήταν τα πράγματα αν αυτή η απόφαση ήταν διαφορετική εκείνο τον Σεπτέμβρη, λίγες ημέρες μετά τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι που όπως εύστοχα λέγεται στην ταινία έκαναν μια ολόκληρη χώρα κρεματόριο μέσα σε λίγες ώρες, και οι γνώστες της ιστορίας δε θα εκπλαγούν από την κατάληξη. Είναι σίγουρο ότι δόθηκε βάρος στην πιστότητα ιστορικών λεπτομερειών της εποχής και σε αυτό συνέβαλλαν και τα ονόματα που βρίσκονται πίσω από τους τεχνικούς τομείς: στη φωτογραφία ο Stuart Dryburgh (The Piano, Painted Veil, In My Father’s Den), στα σκηνικά ο πολύς Grant Major των Lord of the Rings, King Kong και The Ruins, στην καλλιτεχνική διεύθυνση η Jill Cormack (Avatar, Chronicles of Narnia: Prince Caspian) και στο μοντάζ ο Chris Plummer (In My Father’s Den, Boy).

Αυτοί είναι υπεραρκετοί να εγγυηθούν μια στιβαρή παραγωγή στο background και να δώσουν μία πιο έντονη αίσθηση καταστροφής, έστω κι αν στο κέντρο της βρίσκεται μια πολύ πιο «μίνιμαλ» υπόθεση ντετεκτιβικού τύπου. Όμως η πιστότητα είναι απλά η σάλτσα, αλλιώς θα βλέπαμε και ντοκιμαντέρ. Ιάπωνας γράφει για την Αμερική στην Ιαπωνία, Αμερικάνοι διασκευάζουν Ιάπωνα για την αποτύπωση της Ιαπωνίας. Κάτι θα χάθηκε στη μετάφραση, σκέφτομαι. Ή μήπως είναι ακόμα μια απόπειρα εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών, μια απόπειρα εξανθρωπισμού και αθώωσης και των δύο πλευρών; Κανείς δε θα μάθει ποτέ τι πραγματικά έγινε στα συνέδρια κορυφής της ιαπωνικής κυβέρνησης, οπότε ας ξεπεράσουμε τα ιστορικά κολλήματα.

Ακόμα όμως και να το δω σαν μυθοπλασία και παρασυρθώ από μια εσωτερική ανάγκη ελέους και τιμής (άλλωστε τρέφω μεγάλη συμπάθεια για τις κουλτούρες της ανατολικής Ασίας), δεν μπόρεσα να ταυτιστώ με κανέναν που πολεμάει γι’ αυτό, γιατί το κάνουν για τους λάθος λόγους. Στην τελική, στις περισσότερες περιπτώσεις, ακόμα και το, κατά τα φαινόμενα, «καλό», όσο σχετικός κι αν είναι ο όρος, το κάνουμε για εγωιστικούς λόγους. Ο μεν MacArthur βλέπει στο βάθος την Προεδρική καρέκλα να του χαμογελάει και θέλει να σηκώσει στα πόδια της μια ολόκληρη χώρα για το βιογραφικό του. Κι αν ήταν κάτι παραπάνω από αυτό, ποτέ δε μας δόθηκε σε ένα ρόλο που παραγκωνίζεται από τον πρωταγωνιστικό. Ο δε λοιπόν Fellers βλέπει την αγάπη του για την Ιαπωνία που βασίζεται στην αγάπη του για την Aya, τη φοιτήτρια που είχε γνωρίσει και συνάψει σχέση προπολεμικά στην Αμερική. Και παράλληλα με την αποστολή του, ψάχνει να βρει τις τύχες της μετά τους βομβαρδισμούς, με σφηνάκια από φλας μπακ της σχέσης τους.

Webber's EMPEROR (2012)

Ερμηνευτικά, ο Jones ξενίζει στην αρχή, αλλά σε κερδίζει στη συνέχεια. Καταφέρνει μέσα σε αυτά τα λίγα λεπτά παρουσίας να πλάσει έναν εκκεντρικό χαρακτήρα, που εξαιτίας των βλέψεών του, εκφράζεται περισσότερο με επιδειξιμανία και ελαφρότητα στα όρια του ασόβαρου, χωρίς ποτέ όμως να τα ξεπεράσει, παρά με τον στόμφο, την πυγμή και τους λεπτούς χειρισμούς ενός Ανωτάτου Διοικητή. Η ανάπτυξή του όμως δυστυχώς είναι πολύ περιορισμένη. Ο Fox από την άλλη μεταφέρει τα ίδια χούγια κι εκφράσεις από τον τηλεοπτικό ρόλο που παρακολουθούσαμε τόσα χρόνια (η κατάρα των σήριαλ), με τους συμπαθητικούς συγκρατημένους συναισθηματισμούς, αλλά χωρίς ποτέ να σε πείθει ότι πέρα από τη δύναμη της καρδιάς κατέχει κι άλλα χαρίσματα που τον έχουν κάνει Στρατηγό κι υπεύθυνο να κρίνει τις τύχες ενός έθνους. Παρά τη συμμετοχή κάποιων μεγάλων ιαπωνικών ονομάτων, όπως της Kaori Momoi ή του Isao Natsuyagi, οι (πολλές) στιγμές που εμφανίζονται οι διάφοροι Ιάπωνες υπουργοί, πρωθυπουργοί και σύμβουλοι στην οθόνη υποσκελίζονται είτε από την προσπάθειά τους να… επικοινωνήσουν στα αγγλικά, είτε από το ίδιο το σενάριο που τους αδικεί – έτσι θέλοντας και μη επιστρέφουμε στο πιο προσωπικό δράμα του Fellers.

Είναι κρίμα γιατί ο Webber καταφέρνει μια ισορροπία, αλλά ακριβώς αυτή η ισορροπία είναι που καταστρέφει αυτή την τόσο ενδιαφέρουσα ιστορία. Αυτή η ισορροπία είναι που φέρνει την απλοϊκότητα – όχι την απλότητα. Τι είναι τελικά το Emperor; Πού επικεντρώνεται; Στον Αυτοκράτορα, ή στο κυνήγι μιας κλισέ, χαμένης αγάπης; Κι αν πίσω από τα πολιτικά παιχνίδια ο Webber ήθελε να κάνει επίκεντρο ένα προσωπικό δράμα, ίσως λειτουργούσε καλύτερα αν η ανάπτυξη του Fellers σαν κεντρικού προσώπου γινόταν με μια ιστορική σειρά, ξεκινώντας από το παρελθόν του, και όχι με φλας μπακ που το λιγότερο που έκαναν είναι να σε βγάζουν από την κατεπείγουσα αποστολή. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι οι πιο αξιομνημόνευτες σκηνές του Emperor είναι και αυτές που ανταποκρίνονται στην αίσθηση του μεγαλείου και των αξιών μιας ξένης, αλλά τόσο θαυμαστής κουλτούρας όπως η ιαπωνική, και στην αίσθηση κινδύνου που ανέκυπτε από την προσπάθεια επικοινωνίας των προσώπων στα υψηλότερα κλιμάκια εξουσίας και των δύο πλευρών. Δηλαδή οι επισκέψεις του Fellers στο αυτοκρατορικό παλάτι, που ενώ στην αρχή νομίζεις ότι είναι το πρώτο πράγμα που τόσο εύκολα θα γινόταν, η ίδια η ταινία καταφέρνει να κάνει αυτά τα λίγα μέτρα που χώριζαν τα αντίπαλα «αρχηγεία» να φαντάζουν ως χιλιόμετρα και μια απλή επίσκεψη ως αποστολή στη Μόρντορ. Με αποκορύφωμα βεβαίως την πολυαναμενόμενη αποκάλυψη και συνάντηση με την Αυτού Εξοχότητα.

Μέχρι τότε όμως το Emperor κάνει απλά μαθήματα ιστορίας, φέρνοντας και τις δύο πλευρές διπλωματικά προ των ευθυνών τους, αλλά παραμένει επιφανειακό είτε στα ιστορικά γεγονότα, είτε στα πολιτικά παιχνίδια, είτε στις βλέψεις και ανησυχίες των κεντρικών προσώπων του που δεν κρύβουν καμία έκπληξη, κι άπαξ και τους ψυχολογήσεις εξαρχής, η πορεία είναι προβλέψιμη και προδιαγεγραμμένη. Κι αν ο Webber ήθελε μέσα σε όλα αυτά να αποδώσει φόρο τιμής στην ψυχολογία του Ιάπωνα στρατιώτη, και εν γένει του Ιάπωνα πολίτη, όπως διόλου τυχαία είναι και ο ίδιος ο λόγος που έφερε αρχικά τον Στρατηγό Fellers στην Ιαπωνία, και να εξετάσει την αφοσίωση αυτού του λαού στις ιστορικές τους αξίες και στον Αυτοκράτορά τους ως σύμβολο απογόνου της θεότητας Αματεράτσου, ανεξαρτήτως ιστορικού πλαισίου Β’ Παγκοσμίου, δεν έχει το χρόνο να το πετύχει και μπλοκάρει περισσότερο στα ερωτηματικά της αναζήτησης του κεντρικού του χαρακτήρα, παρά στα συμπεράσματά του. Άλλωστε υπάρχει ένα Iwo Jima κι ένα Last Samurai που υπερκαλύπτουν αυτή την προσέγγιση με πολύ πιο δραματικό τόνο.

Αυτό δε σημαίνει ότι το Emperor δε βλέπεται ευχάριστα, εύκολα και δε διατηρεί τη συνοχή του και τη σοβαρότητά του. Αλλά σίγουρα δεν θέλεις να δεις έναν Αυτοκράτορα ευχάριστα κι εύκολα, σωστά;

Rating: 5,5/10

 

Το Emperor (“Ο Αυτοκράτορας”) προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες από σήμερα, 14 Νοεμβρίου 2013, σε διανομή της Village.

as published @ ireporterworld.com

 

Advertisements

Share A Thought

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s