REGULAR LOVERS (ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΕΡΑΣΤΕΣ)

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)

aka: LES AMANTS REGULIERS

του Philippe Garrel (2005)
Drama | Romance
France

 

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)Καταρχήν, ως και οφείλω, πρέπει να ομολογήσω πως η επαφή μου με τον γαλλικό κινηματογράφο δεν είναι ούτε καλή, ούτε συχνή. Επιπλέον, δεν έχω ουδέποτε, έως ετούτη τη στιγμή, παρακολουθήσει ταινία του Garrel. Αυτό ίσως συντελέσει και ως θετικό, μία «πρώτη επαφή γαλλικού τύπου». Τελικά δε μιλάμε «την ίδια γλώσσα» όμως και θα ‘χουμε πρόβλημα.

Προϊδεάζω: το τρομοκρατικό τρίπτυχο «κουλτούρας» έρχεται σαν σοκ: (1) κλασικός γαλλικός κινηματογράφος (2) τρίωρη ταινία (3) ασπρόμαυρη ταινία. Όσοι δεν έχουν, ή δεν θέλουν να έχουν σχέση με τα άνωθεν, πόσο μάλλον με το συνδυασμό τους, μείνετε μακριά. Οι υπόλοιποι ακολουθήστε με στην αντίληψή μου.

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)

Η ταινία «Συνήθεις Εραστές» αναφέρεται σε μία ερωτική ιστορία (?). Όμως είναι πολλά περισσότερα από αυτό. Μας μεταφέρει σε γαλλικό έδαφος, στα γεγονότα του Μάη του 1968, όπου η νεολαία επαναστατεί, ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής, εναντίον της πολιτικής εξουσίας. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, και με συντρόφους τα ναρκωτικά και τις γυναίκες, μία παρέα θα δοκιμαστεί, θα αγωνιστεί, θα διασπαστεί και θα ανανεωθεί.

Ως υποτιθέμενοι πρώτοι ρόλοι δηλώνονται οι του ζευγαριού, ο Louis Garrel, γιος του σκηνοθέτη, και η Clotilde Hesme. Όμως δεν είναι έτσι. Τον πρώτο ρόλο κρατάει ο σκηνοθέτης, που με τη σειρά του τον δίνει σε διάφορους ανά στιγμές, μεγαλώνοντας την παρέα και μπερδεύοντας τις μεταξύ τους σχέσεις. Είμαι ικανοποιημένος από την ηθοποιία στο μέγιστο βαθμό που μπορώ να είμαι, ποτέ δεν αμφέβαλα για το υποκριτικό ταλέντο των Γάλλων. Κανείς δεν παίρνει ολοκληρωτικά πάνω του μια σκηνή, ούτε παίζει έντονα. Εδώ σίγουρα παίζει ρόλο η καθοδήγηση από τον σκηνοθέτη Philippe Garrel.

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)

Άρα μη ζητώντας κάτι παραπάνω από τους ηθοποιούς, που δεν μπορούν να δώσουν, περνάμε στη σκηνοθεσία. Ο Garrel, έμπειρος Γάλλος σκηνοθέτης, με αυτή του την 27η ταινία θέλει να απαντήσει στο «Dreamers» του Bertolucci και ακολουθεί το παραδοσιακό στυλ των συμπατριωτών του, με το ελάχιστο δυνατό μοντάζ, αφήνοντας την κάμερα να καταγράφει σκηνές καθημερινότητας. Θα μπορούσε κανείς να πιστέψει πως πρόκειται για ταινία γυρισμένη δεκαετίες πριν, χωρίς τίποτα πραγματικά να θυμίζει κάτι, ή να βοηθιέται τεχνικά, από τη σύγχρονη εποχή. Με όπλο του τη φωτογραφία και τη «σταθερή εξέλιξη» της ιστορίας, ο Garrel στοχεύει σε ένα κοινό που σκέφτεται περισσότερο απ’ ότι παρακολουθεί, που συζητάει περισσότερο απ’ ότι ακούει. Κρατάει αυστηρά τα όρια της ακρότητας του κάθε πλάνου, διατηρώντας νωχελικά κι ανέκφραστα τη φυσικότητα των πραγμάτων.

Το σενάριο, γραμμένο από τον ίδιο με τη συμβολή των Arlette Langmann και Marc Cholodenko, φαίνεται αυτό-βιογραφικό, και ενδιαφέρουσα η ιδέα με τον γιο του στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Ούτε λόγια-ατάκες, ούτε κινήσεις-εκφράσεις είναι αυτά που θα ξεκαθαρίσουν τις καταστάσεις και το τοπίο, ιδιαίτερα για τον θεατή. Όσοι έζησαν παρόμοιες καταστάσεις ίσως καταλάβουν, για τους υπόλοιπους εξαρτάται από το ταίριασμα της προσέγγισής τους. Επαναστατικές ιδέες ξεστομίζονται ανά στιγμές, ατελείς όμως με τα εναύσματα για συζητήσεις να κόβονται απότομα, ίσως ένα καθρέφτισμα μιας εποχής που οι δυνατοί της σπόροι ενεργούν ενστικτωδώς αντί για συνειδητά, όπως η ζωή δεν πρόλαβε να τους επιτρέψει. Με παρόμοιο τρόπο αντιμετωπίζονται όλες οι καταστάσεις στην ταινία, δείχνοντας την απειρία και την ανετοιμότητα να κατακλύζει την τότε γενιά.

Η μουσική…ερμ, η μουσική. Θα βρεθείτε να αναρωτιέστε για μιάμιση ώρα περίπου αν τα credits στην αρχή ήταν μια φάρσα, ενώ από κει και πέρα πινελιές «άνοστου» πιάνου, σε ασυγχρόνιστες στιγμές, θα κάνουν την ηχητική εμφάνισή τους. Όλο και κάποιος θα βρεθεί να μου πει τι εννοούσε ο συγκεκριμένος βαρύς ήχος και χαμηλή νότα του πιάνου την τάδε χρονική στιγμή, αλλά δε βαριέσαι. Συγκρατιέμαι, πριν τα spoilers (η μουσική ήταν μια ευγενική χορηγία του Jean-Claude Van-όχι δεν είναι αυτό που νομίζετε-nier).

[spoilers]
Η ταινία αρχίζει, παρεμβάλλεται και τελειώνει με 4 τίτλους υποϊστοριών. Το πότε αρχίζει και τελειώνει η καθεμιά τους είναι στο χέρι (ή μάτι) σας να το καταλάβετε. Ξεκινώντας με τις Φλογισμένες Ελπίδες, η παρέα βρίσκεται στον πυρήνα της επαναστατικής τους προσπάθειας, με πορείες και επεισόδια στους δρόμους, μέχρι η κατάσταση να εξομαλυνθεί και τα πνεύματα να ηρεμήσουν, όπου περνάμε στις Τουφεκισμένες Προσδοκίες. Η ανάγκη για αυτογνωσία τους πιέζει να αναζητούν όπιο και ανθρώπινη συντροφιά που θα τους κρατήσει τις προσδοκίες ζωντανές. Ο Francois (Louis Garrel) γνωρίζει την Lilie και με τις Σπίθες της Πικρίας η μεταξύ τους «σχέση», μεταξύ άλλων, περνάει τα δικά της κύματα. Με τον Ύπνο των Δικαίων η ταινία φτάνει στο τέλος της και αφήνει όσους δεν έχουν πάρει τον ύπνο τους αυτές τις τρεις ώρες, μουδιασμένους.

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)

Βλέποντας τον τρόπο που ξεδιπλώνει ο σκηνοθέτης από τα πρώτα κιόλας λεπτά την πλοκή, ξέρω ότι δεν θα αλλάξουν και πολλά πράγματα στη συνέχεια. Σταθερή «φυσική» κάμερα που κρεμιέται σε ένα πλάνο έως ότου ο κάμερα μαν πάει για καφέ κι επιστρέψει, μετριασμένες αντιδράσεις που θέλουν να δείξουν καθημερινές, για να μας βάλουν πιο πολύ στο κλίμα – εμένα όπως φαίνεται όχι – ανύπαρκτο μοντάζ και βαριές – στη διάρκεια, όχι στην ψυχολογία – σκηνές. Δεδομένα για τον γαλλικό κινηματογράφο. Σε όλα αυτά να σημειώσω μία ενδιαφέρουσα σκηνοθετική επιλογή: Αναφερόμαστε σε μία ερωτική ιστορία σε περιβάλλον «πολέμου». Σε καμία όμως σκηνή δε βλέπουμε ούτε βίαιη – άμεσα – συμπεριφορά, ούτε ερωτική πράξη, ούτε καν φιλί. Τα όρια συγκλίνουν ακόμη περισσότερο λοιπόν. Και σε μία ταινία που της λείπουν τα ups & downs μένει να θίξω κυρίως ένα θέμα, το προαναφερθέν.
[/spoilers]

Ο κινηματογράφος είναι τέχνη, υποκειμενική έκφραση του καλλιτέχνη, άποψη για κάτι ή εξωτερίκευση ψυχής ή/και συναισθημάτων. Το πώς θα το εκλάβουμε εμείς όμως είναι κάτι το τελείως διαφορετικό. Το τι θα εκτιμήσουμε ΔΕΝ βασίζεται στους στόχους του καλλιτέχνη, αλλά στο αποτέλεσμά του πάνω μας. Χωρίς να επέλθει κάποια επεξεργασία ή σκέψη από μένα, ο Garrel καταφέρνει ελάχιστα από αυτά που στόχευε. Η μεταφορά στην εποχή είναι πετυχημένη, έχει τη βάση αλλά δε χτίζει τίποτα πάνω της. Θα ακούσω εκφράσεις τύπου «κουλτούρα», «ρεαλιστικό πλάνο χωρίς πρόσθετες σάλτσες», «φυσικότητα όπως αρμόζει», «cinéma vérité», αλλά καθόμαστε πάνω από λανθασμένα, κατ’ εμέ, standards. Δεν εκτιμώ κάτι που δε με εκφράζει, δε με προκαλεί να νιώσω. Δεν εκτιμώ χαρακτήρες και εποχές που απέχουν από μένα. Δεν εκτιμώ ταινίες που το είδος τους δεν καταφέρνει αυτό για το οποίο είναι φτιαγμένο. Ένα δράμα. Να με σοκάρει, συγκινήσει, ταυτίσει. Κι όμως, ακόμα κι οι παραπάνω δηλώσεις μου είναι ψευδείς – και χαίρομαι γι’ αυτό. Γιατί υπήρξαν περιπτώσεις που σκηνοθέτες με αρχ…κότσια το κατάφεραν πάνω μου. Τυχαίο παράδειγμα (σε είδος παραπλήσιο)? Lynch’s Straight Story. Αυτό είναι το vrai cinema, φίλοι μου, une histoire vraie. Συμβολικό σινεμά το ένα, συμβολικό και το άλλο. Είπαμε, δεν επιτρέπουμε την υποκίνηση των συναισθημάτων μας με αθέμιτα μέσα, αλλά ας μη φτάνουμε και στο άλλο άκρο. Δεν μπορεί να τα φαντάζεται όλα ο θεατής (εκτός αν ξαφνικά γίναμε όλοι μας καλλιτέχνες). Τα όρια είναι λεπτά. Συμβολισμός είναι αυτός που σε προκαλεί να σκέφτεσαι, όχι αυτός που στο επιβάλλει.

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)

Πέρα από τα διάχυτα ημι-αποτυχημένα συμβολικά πλην ρεαλιστικά πλάνα, οι χαρακτήρες μένουν κι αυτοί εκκρεμείς και ατελείς. Η ιστορία κανενός δε ξεδιπλώνεται, πιόνια όλοι τους στην τυχαία αλληλοεπίδραση μεταξύ των, ζαριά με την ίδια ουσιαστική κατάληξη. Δεν μιλάω για αποτυχημένη προσπάθεια μίας τέτοιας μετάδοσης, μιλάω για μη προσπάθεια, καν. Σα να μην έφτανε αυτό, όσο προχωράμε βαθύτερα στους Συνήθεις Εραστές, το κέντρο βάρους εναλλάσσεται σε όλο και περισσότερους χαρακτήρες, από μία τυχαία φάση της ζωής τους σε μία άλλη, με κανένα ουσιαστικό πρωταγωνιστή, όπου κάπου το πράγμα χάνεται, μαζί με το ενδιαφέρον μου. Η προβλεπόμενη απραξία φέρνει τα προβλεπόμενα αποτελέσματα και ταυτόχρονα η επανάσταση των «ηρώων» παίρνει ένα τέλος, αφού οι ίδιοι μπερδεύονται στον ακαθόριστό τους στόχο. Ο παραλληλισμός αυτός της προσωπικής και κοινωνικής τους ζωής και πορείας δίνει σίγουρα ένα credit σε έναν σεναριογράφο που ήξερε πού πατάει.

Ως αποτέλεσμα αυτών που είπα, δεν κατανοώ πολλές από τις πράξεις ή απραξίες που αντίκρισα, και η στάθμη της ψυχολογίας μου μετακινήθηκε μόνο εξ’ αιτίας της βαρύτητας που ήταν επακόλουθο των πλάνων και της διάρκειας της ταινίας. Μπορώ να ξεχωρίσω αρκετές θετικές στιγμές όμως: η διαρκής και σταθερή λήψη των επεισοδίων στην αρχή της ταινίας, καθώς οι νέοι πετούσαν στη φωτιά ότι έβρισκαν, και στη συνέχεια η καταδίωξή τους από τους μπάτσους. Εδώ τη δουλειά της έκανε πολύ καλά η σκοτεινή φωτογραφία. Σε πολλές σκηνές «ζευγαριών» ξεχώρισαν τα βλέμματα και οι εκφράσεις των προσώπων των ηθοποιών, ιδιαίτερα των γυναικών, αλλά για άλλη μια φορά, άλλο ένα κρίμα, αφού η μεταξύ τους ιστορία δεν είχε καμία συνέχεια, αλλά έμενε μετέωρη, και παρέσερνε έτσι την ταινία μαζί της.

Garrel's REGULAR LOVERS (2005)

Ο Philippe Garrel παίρνει πάνω του το Les Amants Reguliers, με σίγουρα και συνειδητά βήματα, όμως ούτε το σενάριο, ούτε η σκηνοθεσία, που «συμφωνούν» μεταξύ τους, δε με «κατάφεραν». Πέρα από την αξιόλογη ηθοποιία και κάποιες – περισσότερο φωτογραφικές – στιγμές μεταξύ των χαρακτήρων, η γραμμική της πορεία συμβάλλει αρνητικά στη μεταφορά κάτι ουσιώδους και, χωρίς να λέω ότι παρακολούθησα μία κακή ταινία, ξέρω ότι απλά βλέπω τα πράγματα από διαφορετική σκοπιά και ο μετριασμός δεν ανήκει σε αυτήν.

Direction: 2/5
Story: 2/5
Script: 2/5
Acting: 4/5
Music: 1/5

Rating: 4,5/10

 

 

HighlightsΗθοποιία. Φωτογραφία. Η επιτυχημένη προσομοίωση εποχής. Η σκηνή της επιδρομής στους δρόμους. Οι γλυκοί «δισταγμοί» των χαρακτήρων.

 

 

LowlightsΗ διάρκειά της. Ο μετριασμός της κάθε σκηνής. Τα μακρόσυρτα και σταθερά πλάνα. Οι ατελείς χαρακτήρες και η αρχή και τέλος από τη ζωή τους που επιλέγει ο σεναριογράφος να μας δείξει. Η αδικαιολόγητη και ισορροπημένη συμμετοχή πολυάριθμου cast. Η μουσική. Το τέλος – σαν κερασάκι στην τούρτα. Η «κουλτούρα» που αυτό το σινεμά αντιπροσωπεύει.

 

as published @ themoviescult.gr

 

Advertisements

Share A Thought

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s